Ένα εξάνθημα μετά από ένα γεύμα, λίγη φαγούρα ύστερα από ένα τσίμπημα εντόμου ή ένα πρήξιμο στο σημείο όπου ακούμπησε ένα φυτό είναι καταστάσεις που μπορεί να αναστατώσουν κάθε γονιό. Οι περισσότερες αλλεργικές αντιδράσεις στα παιδιά είναι ήπιες και αντιμετωπίζονται χωρίς σοβαρές επιπλοκές. Υπάρχουν όμως και περιπτώσεις στις οποίες τα συμπτώματα εξελίσσονται γρήγορα και χρειάζονται άμεση ιατρική αντιμετώπιση.
Το να γνωρίζουν οι γονείς πότε μια αλλεργία αποτελεί επείγον περιστατικό δεν σημαίνει ότι πρέπει να ζουν με φόβο. Σημαίνει ότι μπορούν να αναγνωρίσουν έγκαιρα τα σημάδια και να δράσουν χωρίς καθυστέρηση, εάν χρειαστεί.
Δεν είναι όλες οι αλλεργικές αντιδράσεις ίδιες
Το ανοσοποιητικό σύστημα κάθε παιδιού αντιδρά διαφορετικά στα αλλεργιογόνα. Σε πολλές περιπτώσεις, η αντίδραση περιορίζεται σε ένα εξάνθημα, σε κοκκινίλες ή σε ήπιο κνησμό που υποχωρούν με την κατάλληλη αγωγή μετά από αξιολόγηση του παιδιάτρου.
Υπάρχουν όμως και οι σοβαρές αλλεργικές αντιδράσεις, γνωστές ως αναφυλαξία. Πρόκειται για μια κατάσταση που μπορεί να εξελιχθεί μέσα σε λίγα λεπτά και να επηρεάσει περισσότερα από ένα συστήματα του οργανισμού, όπως το αναπνευστικό και το καρδιαγγειακό. Για τον λόγο αυτό απαιτεί άμεση ιατρική αντιμετώπιση.
Ποιες είναι οι πιο συχνές αιτίες;
Οι σοβαρές αλλεργικές αντιδράσεις στα παιδιά προκαλούνται συχνότερα από συγκεκριμένες τροφές, όπως οι ξηροί καρποί, το γάλα, το αυγό, τα ψάρια και τα οστρακοειδή. Αντίστοιχα, τσιμπήματα από μέλισσες ή σφήκες, ορισμένα φάρμακα και, πιο σπάνια, το λάτεξ μπορούν επίσης να προκαλέσουν έντονη αλλεργική αντίδραση σε παιδιά που έχουν ευαισθησία.
Το γεγονός ότι ένα παιδί παρουσίασε μία ήπια αλλεργία στο παρελθόν δεν σημαίνει απαραίτητα ότι θα εμφανίσει αναφυλαξία. Ωστόσο, όταν υπάρχει γνωστή σοβαρή αλλεργία, οι γονείς χρειάζεται να γνωρίζουν ακριβώς πώς πρέπει να αντιδράσουν.
Ποια συμπτώματα δεν πρέπει να αγνοήσετε;
Η δυσκολία στην αναπνοή είναι ίσως το σημαντικότερο προειδοποιητικό σημάδι. Εάν το παιδί δυσκολεύεται να αναπνεύσει, παρουσιάζει συριγμό, βραχνιάζει ξαφνικά ή δείχνει ότι δυσκολεύεται να καταπιεί, χρειάζεται άμεση ιατρική βοήθεια.
Ανησυχία προκαλεί επίσης έντονο πρήξιμο στα χείλη, στη γλώσσα ή στον λαιμό, καθώς και συμπτώματα όπως έντονη ζάλη, λιποθυμική τάση ή απώλεια αισθήσεων.
Σε ορισμένα παιδιά μπορεί να εμφανιστούν συνεχόμενοι εμετοί, έντονος κοιλιακός πόνος ή γενικευμένη κνίδωση που συνοδεύεται από δυσκολία στην αναπνοή. Ο συνδυασμός συμπτωμάτων από διαφορετικά συστήματα του οργανισμού είναι ένας λόγος για να αναζητηθεί άμεσα ιατρική βοήθεια.
Τι πρέπει να κάνουν οι γονείς;
Εάν το παιδί έχει διαγνωσμένη σοβαρή αλλεργία και ο αλλεργιολόγος έχει χορηγήσει αυτοενέσιμη αδρεναλίνη, αυτή πρέπει να χρησιμοποιηθεί αμέσως σύμφωνα με τις οδηγίες που έχουν δοθεί. Η χορήγησή της δεν αντικαθιστά την ιατρική φροντίδα. Ακόμη κι αν το παιδί δείξει να βελτιώνεται, πρέπει να μεταφερθεί άμεσα στο πλησιέστερο νοσοκομείο ή να κληθεί το 166 ή το 112, καθώς τα συμπτώματα μπορεί να επανεμφανιστούν.
Αντίθετα, η αναμονή με τη σκέψη ότι «ίσως περάσει μόνο του» μπορεί να καθυστερήσει την αντιμετώπιση μιας κατάστασης που εξελίσσεται πολύ γρήγορα.
Μπορούμε να προλάβουμε όλες τις αλλεργικές αντιδράσεις;
Δυστυχώς όχι. Μπορούμε όμως να μειώσουμε σημαντικά τον κίνδυνο όταν γνωρίζουμε τις αλλεργίες ενός παιδιού, ενημερώνουμε το σχολείο, τους παππούδες, τους φροντιστές ή την κατασκήνωση και ακολουθούμε πιστά τις οδηγίες του παιδιάτρου ή του αλλεργιολόγου.
Είναι επίσης σημαντικό οι γονείς να διαβάζουν προσεκτικά τις ετικέτες των τροφίμων, ιδιαίτερα όταν υπάρχει γνωστή τροφική αλλεργία, καθώς αρκετά προϊόντα μπορεί να περιέχουν αλλεργιογόνα που δεν είναι προφανή με την πρώτη ματιά.
Η γνώση είναι το καλύτερο εργαλείο
Μια αλλεργική αντίδραση είναι πάντα μια αγχωτική εμπειρία για κάθε οικογένεια. Οι περισσότερες περιπτώσεις δεν εξελίσσονται σε κάτι σοβαρό, όμως η γνώση των συμπτωμάτων που απαιτούν άμεση αντιμετώπιση μπορεί να κάνει τη διαφορά.
Ο στόχος δεν είναι να φοβηθούν οι γονείς, αλλά να νιώθουν προετοιμασμένοι. Όπως μαθαίνουμε να προστατεύουμε τα παιδιά από τον ήλιο, τη θάλασσα ή την κυκλοφορία στους δρόμους, έτσι αξίζει να γνωρίζουμε και πότε μια αλλεργική αντίδραση χρειάζεται άμεση ιατρική βοήθεια.
