Καθώς μια ακόμη σχολική χρονιά ολοκληρώνεται, πολλά παιδιά αποχαιρετούν τους δασκάλους και τους καθηγητές τους και ετοιμάζονται για το καλοκαίρι. Αν όμως ρωτήσουμε έναν ενήλικα να θυμηθεί τα σχολικά του χρόνια, είναι εντυπωσιακό πόσο λίγα ονόματα εκπαιδευτικών θα αναφέρει.
Μερικούς δεν τους θυμάται καθόλου. Άλλους τους θυμάται αμυδρά. Υπάρχει όμως συχνά ένας δάσκαλος ή μία δασκάλα που έχει μείνει χαραγμένος στη μνήμη του ακόμη και μετά από δεκαετίες.
Τι είναι αυτό που κάνει έναν εκπαιδευτικό να ξεχωρίζει τόσο πολύ;
Η πρώτη σκέψη είναι συνήθως ότι πρόκειται για έναν εξαιρετικό δάσκαλο που μετέδιδε αποτελεσματικά τη γνώση. Η γνώση ασφαλώς παίζει σημαντικό ρόλο. Ωστόσο, οι έρευνες στην εκπαιδευτική ψυχολογία δείχνουν ότι τα παιδιά θυμούνται πολύ περισσότερο το πώς τα έκανε να νιώσουν ένας εκπαιδευτικός παρά το ακριβές περιεχόμενο ενός μαθήματος.
Τα παιδιά περνούν ένα μεγάλο μέρος της ημέρας τους στο σχολείο. Για αρκετές ώρες, ο εκπαιδευτικός αποτελεί μια από τις σημαντικότερες μορφές στη ζωή τους. Δεν είναι απλώς κάποιος που διδάσκει μαθηματικά, γλώσσα ή ιστορία. Είναι ένας ενήλικας που μπορεί να επηρεάσει βαθιά τον τρόπο με τον οποίο ένα παιδί βλέπει τον εαυτό του.
Πολλοί ενήλικες θυμούνται ακόμη τον δάσκαλο που πίστεψε σε αυτούς όταν οι ίδιοι αμφέβαλλαν για τις δυνατότητές τους. Θυμούνται τον άνθρωπο που τους έδωσε μια ευκαιρία, που αναγνώρισε την προσπάθειά τους ή που τους έκανε να νιώσουν ότι έχουν αξία ακόμη και όταν δυσκολεύονταν.
Από την άλλη πλευρά, αρκετοί θυμούνται και έναν εκπαιδευτικό που τους ντρόπιασε μπροστά στην τάξη, που τους έκανε να αισθανθούν ανεπαρκείς ή που τους σημάδεψε με έναν αρνητικό χαρακτηρισμό. Και αυτό δείχνει πόσο ισχυρό είναι το αποτύπωμα που μπορεί να αφήσει ένας ενήλικας στη ζωή ενός παιδιού.
Τα παιδιά δεν χρειάζονται τέλειους δασκάλους. Χρειάζονται ανθρώπους που να μπορούν να τα δουν πέρα από τους βαθμούς, τις επιδόσεις ή τις δυσκολίες τους. Χρειάζονται εκπαιδευτικούς που να αναγνωρίζουν ότι πίσω από κάθε μαθητή υπάρχει μια ξεχωριστή προσωπικότητα, μια οικογενειακή ιστορία, φόβοι, ανασφάλειες αλλά και δυνατότητες που ακόμη διαμορφώνονται.
Συχνά, οι πιο αγαπημένοι δάσκαλοι δεν είναι εκείνοι που είχαν το πιο εντυπωσιακό βιογραφικό ή την πιο αυστηρή μέθοδο διδασκαλίας. Είναι εκείνοι που δημιούργησαν μια αίσθηση ασφάλειας μέσα στην τάξη. Εκείνοι που έκαναν τα παιδιά να νιώθουν ότι μπορούν να κάνουν λάθη χωρίς να φοβούνται, να εκφράζουν απορίες χωρίς να ντρέπονται και να προσπαθούν χωρίς να κρίνονται διαρκώς.
Ίσως γι’ αυτό οι αναμνήσεις από έναν σημαντικό δάσκαλο παραμένουν ζωντανές για τόσα χρόνια. Γιατί συνδέονται με μια περίοδο όπου ένα παιδί διαμόρφωνε την εικόνα που είχε για τον εαυτό του και βρήκε μπροστά του έναν ενήλικα που το βοήθησε να πιστέψει λίγο περισσότερο στις δυνατότητές του.
Στο τέλος μιας σχολικής χρονιάς, αξίζει να θυμόμαστε ότι η εκπαίδευση δεν αφορά μόνο τη μετάδοση γνώσεων. Αφορά και τις σχέσεις που χτίζονται μέσα στην τάξη, τις λέξεις που ενθαρρύνουν, τις ευκαιρίες που δίνονται και την αίσθηση ότι κάποιος βλέπει πραγματικά το παιδί πίσω από τον μαθητή.
Και αυτές είναι συχνά οι αναμνήσεις που αντέχουν περισσότερο στον χρόνο.
