Με την έναρξη της περιόδου θέρμανσης, ο έλεγχος για το μονοξείδιο του άνθρακα πρέπει να γίνει μέρος της οικογενειακής προετοιμασίας. Το αέριο δεν έχει χρώμα ή οσμή και μπορεί να συσσωρευτεί χωρίς να γίνει αντιληπτό όταν καύσιμα καίγονται σε συσκευές ή χώρους με ανεπαρκή αερισμό.
Το CDC ανανέωσε τον Οκτώβριο του 2026 τις βασικές οδηγίες πρόληψης. Βρέφη, ηλικιωμένοι και άνθρωποι με καρδιολογικά, αναπνευστικά προβλήματα ή αναιμία μπορεί να είναι πιο ευάλωτοι στις επιπτώσεις της έκθεσης. Η πρόληψη, όμως, αφορά κάθε σπίτι.
1. Ελέγξτε τους ανιχνευτές μονοξειδίου
Τοποθετήστε πιστοποιημένους ανιχνευτές με μπαταρία ή εφεδρική μπαταρία κοντά στους χώρους ύπνου, σύμφωνα με τις οδηγίες του κατασκευαστή και τους τοπικούς κανόνες πυρασφάλειας. Δοκιμάστε τη λειτουργία τους, ελέγξτε τις μπαταρίες και σημειώστε την ημερομηνία αντικατάστασης της συσκευής.
Ο ανιχνευτής καπνού και ο ανιχνευτής μονοξειδίου έχουν διαφορετικό ρόλο. Μια συνδυαστική συσκευή πρέπει να αναφέρει ρητά και τις δύο λειτουργίες.
2. Κλείστε ετήσιο service στις συσκευές καύσης
Λέβητες, θερμοσίφωνες, σόμπες και άλλες συσκευές που λειτουργούν με αέριο, πετρέλαιο, ξύλο ή άλλο καύσιμο χρειάζονται έλεγχο από αδειοδοτημένο τεχνικό. Η συντήρηση πρέπει να καλύπτει την καύση, τις καπνοδόχους και τη σωστή απαγωγή των καυσαερίων.
3. Μην χρησιμοποιείτε τον φούρνο αερίου για θέρμανση
Οι συσκευές μαγειρέματος δεν είναι σχεδιασμένες να θερμαίνουν το σπίτι. Η χρήση φούρνου ή εστίας αερίου ως θερμαντικού μέσου μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο επικίνδυνων καυσαερίων στον εσωτερικό χώρο.
4. Ελέγξτε τζάκι και καμινάδα
Μπλοκαρισμένη ή κατεστραμμένη καμινάδα μπορεί να εμποδίσει την ασφαλή έξοδο του καπνού. Ο καθαρισμός και ο τεχνικός έλεγχος πριν από τη συχνή χρήση μειώνουν τον κίνδυνο επιστροφής καυσαερίων στο σπίτι.
5. Ποτέ κάρβουνο ή φορητή ψησταριά σε κλειστό χώρο
Κάρβουνο, φορητές εστίες camping και άλλες συσκευές καύσης δεν πρέπει να λειτουργούν μέσα στο σπίτι, σε κλειστό μπαλκόνι ή σε χώρο χωρίς κατάλληλο εξαερισμό. Το άνοιγμα ενός παραθύρου δεν μετατρέπει μια τέτοια χρήση σε ασφαλή.
6. Η γεννήτρια μένει έξω και μακριά από ανοίγματα
Μια φορητή γεννήτρια δεν πρέπει να λειτουργεί μέσα σε σπίτι ή γκαράζ, ακόμη και αν η πόρτα είναι ανοιχτή. Το CDC συστήνει λειτουργία μόνο σε εξωτερικό χώρο, σε απόσταση μεγαλύτερη από 20 πόδια — περίπου έξι μέτρα — από πόρτες, παράθυρα και αεραγωγούς.
7. Μη λειτουργείτε όχημα σε συνδεδεμένο γκαράζ
Ένα αυτοκίνητο που λειτουργεί σε γκαράζ μπορεί να δημιουργήσει επικίνδυνη συγκέντρωση μονοξειδίου. Η πόρτα του γκαράζ ανοιχτή δεν αποτελεί επαρκή προστασία, ειδικά όταν ο χώρος συνδέεται με την κατοικία.
8. Μάθετε τα συμπτώματα και αντιδράστε άμεσα
Πονοκέφαλος, ζάλη, αδυναμία, ναυτία, έμετος, πόνος στο στήθος και σύγχυση μπορεί να σχετίζονται με έκθεση. Τα συμπτώματα συχνά μοιάζουν με ίωση, αλλά το μοτίβο έχει σημασία: αν εμφανίζονται σε περισσότερα μέλη της οικογένειας ή βελτιώνονται όταν βγαίνουν από τον χώρο, χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή.
Αν χτυπήσει ο ανιχνευτής ή υπάρχει υποψία έκθεσης, βγείτε αμέσως σε καθαρό αέρα, καλέστε το 112 και μην επιστρέψετε μέχρι οι αρμόδιοι να κρίνουν τον χώρο ασφαλή. Μην καθυστερείτε προσπαθώντας να βρείτε μόνοι σας την πηγή.
Ένας μικρός οικογενειακός σχεδιασμός
Εξηγήστε στα μεγαλύτερα παιδιά ότι ο συναγερμός σημαίνει έξοδο από το σπίτι και όχι αναζήτηση της συσκευής που χτυπά. Ορίστε ένα σημείο συνάντησης έξω και κρατήστε τις διαδρομές διαφυγής ελεύθερες. Για βρέφη και νήπια, οργανώστε ποιος ενήλικας αναλαμβάνει άμεσα τη μεταφορά τους.
Πηγή: CDC, Carbon Monoxide Poisoning Basics, ενημέρωση 26 Οκτωβρίου 2026. Οι τεχνικές εγκαταστάσεις πρέπει να ελέγχονται σύμφωνα με την ελληνική νομοθεσία και τις οδηγίες του κατασκευαστή.
