Κάθε χρόνο, όσο πλησιάζει η νέα σχολική χρονιά, οι γονείς μπαίνουν σε μια κατάσταση οργάνωσης. Σχολικά είδη, ρούχα, τσάντες, δραστηριότητες, πρόγραμμα ύπνου, πρωινά, φαγητό, μετακινήσεις, διάβασμα, εξωσχολικά. Η επιστροφή στο σχολείο συχνά μοιάζει με μεγάλη επιχείρηση που πρέπει να στηθεί τέλεια πριν καν χτυπήσει το πρώτο κουδούνι.
Μέσα σε αυτή την προσπάθεια, όμως, πολλοί γονείς εξαντλούνται πριν ξεκινήσει η χρονιά. Θέλουν όλα να είναι σωστά: τέλειο πρόγραμμα, τέλειο πρωινό, τέλεια τσάντα, τέλεια ρουτίνα, τέλειες δραστηριότητες, τέλεια προσαρμογή. Και όταν η πραγματικότητα δεν ακολουθεί το σχέδιο, έρχεται απογοήτευση, ένταση και ενοχές.
Η νέα σχολική χρονιά όμως δεν χρειάζεται να ξεκινήσει τέλεια. Χρειάζεται να ξεκινήσει με σταθερά βασικά. Ύπνο, φαγητό, ήρεμα πρωινά, καθαρή επικοινωνία, λίγες προτεραιότητες και χώρο για προσαρμογή. Το παιδί δεν χρειάζεται έναν γονιό που έχει οργανώσει τα πάντα στην εντέλεια. Χρειάζεται έναν γονιό που μπορεί να το βοηθήσει να μπει στη νέα χρονιά χωρίς να μετατρέψει την αρχή σε πίεση.
Η τελειότητα κουράζει όλη την οικογένεια
Πολλές φορές, οι γονείς ξεκινούν με καλή πρόθεση. Θέλουν το παιδί να έχει μια καλή αρχή. Να μη δυσκολευτεί, να μη λείπει τίποτα, να μη χαθεί ο ρυθμός. Όταν όμως η προετοιμασία γίνεται υπερβολική, μπορεί να μεταφέρει στο παιδί το μήνυμα ότι η νέα χρονιά είναι κάτι τεράστιο, βαρύ και απαιτητικό.
Αν κάθε συζήτηση στο σπίτι αφορά το πρόγραμμα, τις υποχρεώσεις, το διάβασμα, τις δραστηριότητες και το «φέτος πρέπει», το παιδί μπορεί να νιώσει ότι δεν επιστρέφει απλώς στο σχολείο, αλλά σε έναν χώρο συνεχούς αξιολόγησης. Αυτό αυξάνει το άγχος, ακόμη κι αν οι γονείς προσπαθούν να βοηθήσουν.
Η αρχή της χρονιάς θέλει οργάνωση, αλλά όχι υπερφόρτωση. Δεν χρειάζεται να λυθούν όλα από την πρώτη εβδομάδα.
Λίγα και βασικά
Αντί να προσπαθήσουμε να οργανώσουμε τα πάντα, μπορούμε να ξεκινήσουμε από τα βασικά. Πρώτα ο ύπνος. Μετά τα πρωινά. Μετά το φαγητό. Μετά η τσάντα και τα σχολικά. Μετά οι δραστηριότητες. Όταν όλα μπαίνουν ταυτόχρονα, το παιδί και ο γονιός πιέζονται.
Μπορούμε να ρωτήσουμε: τι χρειάζεται πραγματικά η οικογένεια για να λειτουργήσει τις πρώτες δύο εβδομάδες; Ίσως χρειάζεται σταθερή ώρα ύπνου, λιγότερες οθόνες το βράδυ, τσάντα έτοιμη από το προηγούμενο βράδυ και ένα πιο απλό πρωινό. Δεν χρειάζεται από την πρώτη μέρα να έχουν κλείσει όλες οι δραστηριότητες, όλα τα σχέδια και όλες οι λεπτομέρειες.
Η απλότητα δεν είναι έλλειψη φροντίδας. Είναι τρόπος να προστατεύσουμε την ενέργεια της οικογένειας.
Δεν χρειάζονται πολλές δραστηριότητες από την αρχή
Με το άνοιγμα των σχολείων, οι γονείς συχνά βιάζονται να οργανώσουν και τα εξωσχολικά. Γλώσσες, αθλητισμός, μουσική, χορός, δημιουργικά εργαστήρια, ενισχυτική. Όλα μπορεί να έχουν αξία, αλλά όχι όλα μαζί και όχι απαραίτητα από την πρώτη εβδομάδα.
Το παιδί χρειάζεται πρώτα να προσαρμοστεί στη σχολική ρουτίνα. Να ξανασυνηθίσει τα πρωινά, την τάξη, το διάβασμα, τους κανόνες, τις κοινωνικές σχέσεις. Αν φορτωθεί αμέσως με πολλές δραστηριότητες, μπορεί να κουραστεί πριν ακόμη σταθεροποιηθεί.
Δεν είναι κακό να περιμένουμε λίγο. Να δούμε την αντοχή του παιδιού, τη διάθεσή του, το πρόγραμμα του σχολείου και μετά να αποφασίσουμε τι πραγματικά χωράει.
Τα τέλεια πρωινά δεν υπάρχουν
Πολλές οικογένειες μπαίνουν στη χρονιά με την ιδέα ότι από εδώ και πέρα όλα θα γίνονται οργανωμένα. Το παιδί θα ξυπνά ήρεμα, θα ντύνεται γρήγορα, θα τρώει πρωινό, θα παίρνει την τσάντα του και όλοι θα φεύγουν χωρίς φωνές. Αυτό μπορεί να συμβεί κάποιες ημέρες. Άλλες όχι.
Θα υπάρξουν πρωινά με καθυστερήσεις, γκρίνια, χαμένα παπούτσια, ξεχασμένα τετράδια και παιδιά που δεν θέλουν να σηκωθούν. Αυτό δεν σημαίνει ότι αποτύχαμε. Σημαίνει ότι η οικογενειακή ζωή είναι πραγματική.
Ο στόχος δεν είναι το τέλειο πρωινό. Είναι να μειώσουμε τα σημεία έντασης. Να ετοιμάζουμε κάποια πράγματα από το βράδυ, να βάζουμε λίγο περισσότερο χρόνο, να κρατάμε σταθερή σειρά και να μη μετατρέπουμε κάθε καθυστέρηση σε κρίση.
Το παιδί χρειάζεται χρόνο να ξαναμπεί στον ρυθμό
Μετά το καλοκαίρι, το παιδί μπορεί να είναι πιο αργό, πιο αφηρημένο, πιο γκρινιάρικο ή πιο κουρασμένο. Μπορεί να δυσκολεύεται να κοιμηθεί νωρίς, να μη θέλει να αφήσει τις οθόνες, να ζητάει περισσότερο παιχνίδι ή να αντιδρά στις υποχρεώσεις. Αυτό δεν σημαίνει ότι «χάλασε» στις διακοπές. Σημαίνει ότι χρειάζεται προσαρμογή.
Οι γονείς βοηθούν όταν δεν απαιτούν άμεση επιστροφή στην πλήρη απόδοση. Αντί για «τώρα τελείωσαν αυτά», μπορούμε να πούμε «θα το ξαναβρούμε σιγά σιγά». Αυτή η φράση δίνει στο παιδί την αίσθηση ότι η αλλαγή είναι διαχειρίσιμη.
Λιγότερες ενοχές, περισσότερη πραγματικότητα
Κανένας γονιός δεν τα οργανώνει όλα τέλεια. Κάποιο τετράδιο θα ξεχαστεί, κάποιο πρωινό θα γίνει βιαστικά, κάποιο πρόγραμμα θα αλλάξει, κάποια μέρα θα έχει φωνές. Αυτό δεν ακυρώνει όλη την προσπάθεια.
Το σημαντικό είναι να μη μπαίνουμε στη χρονιά με ενοχές και μη ρεαλιστικές προσδοκίες. Τα παιδιά δεν χρειάζονται τέλεια εικόνα. Χρειάζονται ένα σπίτι που μπορεί να προσαρμόζεται, να διορθώνει, να συζητά και να ξαναδοκιμάζει.
Η νέα αρχή δεν είναι διαγωνισμός
Η αρχή της σχολικής χρονιάς δεν χρειάζεται να μοιάζει με project τελειότητας. Δεν χρειάζεται να αποδείξουμε ότι όλα είναι υπό έλεγχο. Χρειάζεται να δημιουργήσουμε ένα πλαίσιο αρκετά σταθερό ώστε το παιδί να νιώσει ασφάλεια και αρκετά ευέλικτο ώστε να χωρέσει η πραγματική ζωή.
Γιατί το back-to-school δεν είναι η στιγμή να τα κάνουμε όλα τέλεια. Είναι η στιγμή να επιστρέψουμε στα βασικά, να μειώσουμε την πίεση και να θυμηθούμε ότι μια καλή αρχή δεν είναι απαραίτητα αψεγάδιαστη. Είναι ήρεμη, σταδιακή και ανθρώπινη.
