Οι τελευταίες ημέρες των διακοπών μπορεί να έχουν μια περίεργη γεύση για όλη την οικογένεια. Από τη μία υπάρχει η κούραση, η ανάγκη επιστροφής, οι δουλειές που περιμένουν, το σπίτι, το πρόγραμμα και η σκέψη της νέας σχολικής χρονιάς. Από την άλλη, υπάρχει το παιδί που μπορεί να μη θέλει να γυρίσει, να γκρινιάζει, να θυμώνει ή να λέει ξανά και ξανά «θέλω να μείνουμε κι άλλο».
Για τους γονείς, αυτή η αντίδραση μπορεί να μοιάζει υπερβολική. Μπορεί να σκεφτούν ότι το παιδί πέρασε ωραία, έκανε μπάνια, έπαιξε, είδε παππούδες, ξαδέρφια ή φίλους, και τώρα απλώς δεν θέλει να επιστρέψει στους κανόνες. Όμως για ένα παιδί, το τέλος των διακοπών δεν είναι απλώς αλλαγή τοποθεσίας. Είναι αποχαιρετισμός σε έναν πιο ελεύθερο ρυθμό, σε ανθρώπους, σε συνήθειες, σε μέρη και σε μια καθημερινότητα όπου ο χρόνος κυλούσε διαφορετικά.
Το «δεν θέλω να γυρίσουμε» μπορεί να σημαίνει πολλά. Μπορεί να σημαίνει «θα μου λείψει η θάλασσα», «δεν θέλω να ξυπνάω νωρίς», «φοβάμαι το σχολείο», «θα μου λείψει η γιαγιά», «δεν θέλω να τελειώσει αυτό που μου άρεσε». Τα παιδιά δεν μπορούν πάντα να βάλουν σε λέξεις όλη αυτή τη μετάβαση, γι’ αυτό συχνά την εκφράζουν με αντίσταση.
Δεν ακυρώνουμε τη στενοχώρια του παιδιού
Η πρώτη μας αντίδραση μπορεί να είναι να πούμε «έλα τώρα, αρκετά κάναμε», «μην είσαι αχάριστος», «όλοι πρέπει να γυρίσουμε» ή «οι διακοπές τελείωσαν, τέλος». Αυτές οι φράσεις μπορεί να λένε μια πρακτική αλήθεια, αλλά δεν βοηθούν πάντα το παιδί να διαχειριστεί το συναίσθημα.
Πιο βοηθητικό είναι να αναγνωρίσουμε αυτό που νιώθει. «Το ξέρω ότι θα ήθελες να μείνουμε κι άλλο. Ήταν όμορφα εδώ.» Ή «καταλαβαίνω ότι στενοχωριέσαι που φεύγουμε. Κι εμένα θα μου λείψει». Η αναγνώριση δεν σημαίνει ότι αλλάζουμε την απόφαση. Σημαίνει ότι το παιδί δεν μένει μόνο του με τη δυσκολία.
Όταν το παιδί νιώθει ότι το καταλαβαίνουν, είναι πιο πιθανό να συνεργαστεί. Όταν νιώθει ότι το συναίσθημά του ακυρώνεται, μπορεί να αντιδράσει ακόμη πιο έντονα.
Το βοηθάμε να αποχαιρετήσει τις διακοπές
Τα παιδιά χρειάζονται μικρές τελετουργίες για να περάσουν από τη μία φάση στην άλλη. Δεν χρειάζεται κάτι μεγάλο. Μπορεί να είναι μια τελευταία βόλτα στο μέρος που τους άρεσε, μια φωτογραφία, ένα κοχύλι, μια ζωγραφιά, ένα «τι κρατάμε από αυτές τις διακοπές», ένα μικρό οικογενειακό παιχνίδι με τις καλύτερες στιγμές.
Μπορούμε να ρωτήσουμε: «Ποια ήταν η αγαπημένη σου στιγμή;», «τι θα ήθελες να θυμάσαι;», «τι να πούμε ότι θα ξανακάνουμε του χρόνου;». Έτσι το παιδί δεν νιώθει ότι οι διακοπές κόβονται απότομα, αλλά ότι κλείνουν με τρόπο που έχει νόημα.
Αν το παιδί έχει δεθεί με ένα μέρος ή με ανθρώπους, μπορούμε να του δώσουμε μια γέφυρα. Να πούμε ότι θα πάρουμε τη γιαγιά τηλέφωνο, ότι θα τυπώσουμε μια φωτογραφία, ότι θα κρατήσουμε ένα μικρό ενθύμιο. Η επιστροφή γίνεται πιο εύκολη όταν το παιδί νιώθει ότι δεν χάνει εντελώς αυτό που αγάπησε.
Η επιστροφή δεν χρειάζεται να γίνει απότομα
Όσο γίνεται, βοηθά να μη γυρίζουμε στο σπίτι και την επόμενη ημέρα να απαιτούμε πλήρη πειθαρχία. Μετά τις διακοπές, τα παιδιά χρειάζονται χρόνο να ξαναμπούν σε ρυθμό. Ύπνος, φαγητό, οθόνες, μπάνιο, παιχνίδι, καθήκοντα, όλα μπορεί να έχουν χαλαρώσει.
Η επιστροφή μπορεί να γίνει σταδιακά. Λίγο πιο σταθερή ώρα ύπνου, λίγο πιο ήρεμα πρωινά, τακτοποίηση πραγμάτων, συζήτηση για το τι έρχεται, μικρές δουλειές στο σπίτι. Αν οι γονείς προσπαθήσουν να επαναφέρουν όλα τα όρια μέσα σε μία μέρα, η αντίσταση είναι πιο πιθανή.
Το παιδί δεν χρειάζεται μόνο να επιστρέψει στο σπίτι. Χρειάζεται να ξαναβρεί την αίσθηση ότι το σπίτι είναι ασφαλές, γνώριμο και μπορεί να έχει κι εκεί όμορφες στιγμές.
Δίνουμε κάτι να περιμένει
Το τέλος των διακοπών είναι πιο δύσκολο όταν μοιάζει σαν να τελειώνει όλη η χαρά. Μπορούμε να βοηθήσουμε το παιδί να δει ότι η επιστροφή δεν σημαίνει μόνο υποχρεώσεις. Μπορεί να υπάρχει μια μικρή βραδιά ταινίας, ένα παιχνίδι στο σπίτι, μια βόλτα στη γειτονιά, συνάντηση με φίλους, οργάνωση των σχολικών ειδών ή ένα μικρό οικογενειακό πλάνο για το Σαββατοκύριακο.
Δεν χρειάζεται να αντιγράψουμε τις διακοπές. Χρειάζεται να δείξουμε ότι και η καθημερινότητα μπορεί να έχει χαρά, ξεκούραση και σύνδεση. Αυτό είναι σημαντικό, γιατί πολλά παιδιά αντιδρούν στην επιστροφή επειδή τη συνδέουν μόνο με βιασύνη, πρωινά, φωνές και «πρέπει».
Αν πίσω από την άρνηση υπάρχει άγχος για το σχολείο
Μερικές φορές το παιδί δεν αντιδρά μόνο επειδή τελειώνουν οι διακοπές. Αντιδρά επειδή ξέρει ότι μετά έρχεται σχολείο, παιδικός σταθμός, νέα τάξη ή αποχωρισμός. Αν το «δεν θέλω να γυρίσουμε» συνοδεύεται από ερωτήσεις όπως «πότε ανοίγουν τα σχολεία;», «κι αν δεν έχω φίλους;», «κι αν δεν μου αρέσει η δασκάλα;», τότε χρειάζεται να ακούσουμε βαθύτερα.
Δεν απαντάμε βιαστικά «όλα καλά θα πάνε». Λέμε: «Ακούγεται σαν να σε αγχώνει λίγο η επιστροφή. Θες να μου πεις τι σκέφτεσαι;». Το παιδί δεν χρειάζεται έτοιμες διαβεβαιώσεις πριν νιώσει ότι ακούστηκε. Χρειάζεται πρώτα χώρο να εκφράσει αυτό που το δυσκολεύει.
Το τέλος των διακοπών είναι και μάθημα μετάβασης
Στη ζωή των παιδιών θα υπάρχουν πολλές μεταβάσεις. Αποχαιρετισμοί, αλλαγές, επιστροφές, νέες αρχές. Το τέλος των διακοπών είναι μια μικρή ευκαιρία να μάθουν ότι κάτι όμορφο μπορεί να τελειώσει χωρίς να ακυρωθεί. Ότι μπορούμε να στενοχωρηθούμε και παρ’ όλα αυτά να προχωρήσουμε. Ότι οι αναμνήσεις δεν χάνονται επειδή γυρίζουμε στο σπίτι.
Γιατί το ζητούμενο δεν είναι να πείσουμε το παιδί ότι δεν πρέπει να στενοχωριέται. Είναι να το βοηθήσουμε να χωρέσει τη στενοχώρια, να αποχαιρετήσει αυτό που έζησε και να επιστρέψει στη ρουτίνα με περισσότερη ασφάλεια. Οι διακοπές τελειώνουν, αλλά αυτό που έδωσαν στο παιδί μπορεί να μείνει μέσα του.
SEO
SEO Title:
«Δεν θέλω να γυρίσουμε»: Πώς βοηθάμε το παιδί όταν τελειώνουν οι διακοπές
Focus Keyphrase:
Secondary Keyphrases:
τέλος διακοπών και παιδιά, παιδί και επιστροφή από διακοπές, παιδί στενοχωριέται μετά τις διακοπές, επιστροφή στη ρουτίνα, διακοπές με παιδιά, άγχος επιστροφής παιδιού
Slug:
Meta Description:
SEO Tags:
