Οι καλοκαιρινές διακοπές είναι για πολλά παιδιά η πρώτη περίοδος του χρόνου όπου αποκτούν μεγαλύτερη ελευθερία στις καθημερινές τους επιλογές. Ένα παγωτό μετά τη θάλασσα, ένα αναψυκτικό στη βόλτα με φίλους, ένα μικρό αναμνηστικό από το νησί ή το χωριό. Μέσα σε αυτές τις φαινομενικά απλές στιγμές, πολλοί γονείς έρχονται αντιμέτωποι με ένα ερώτημα: πρέπει τα παιδιά να έχουν δικό τους χαρτζιλίκι;
Η απάντηση δεν είναι ίδια για όλες τις οικογένειες ούτε για όλες τις ηλικίες. Ωστόσο, πολλοί ειδικοί συμφωνούν ότι το χαρτζιλίκι μπορεί να αποτελέσει ένα πολύτιμο εργαλείο οικονομικής διαπαιδαγώγησης όταν δίνεται με τρόπο που βοηθά το παιδί να αναπτύξει υπευθυνότητα και όχι απλώς να καταναλώνει.
Το χαρτζιλίκι δεν είναι μόνο χρήματα
Πολλές φορές οι ενήλικες βλέπουν το χαρτζιλίκι ως ένα μικρό ποσό που δίνεται για να καλυφθούν κάποιες επιθυμίες του παιδιού. Για τα παιδιά, όμως, το χαρτζιλίκι μπορεί να γίνει κάτι περισσότερο.
Μέσα από αυτό μαθαίνουν ότι οι πόροι είναι περιορισμένοι και ότι κάθε επιλογή έχει συνέπειες. Αν ξοδέψουν όλα τα χρήματά τους την πρώτη ημέρα των διακοπών, πιθανότατα δεν θα έχουν διαθέσιμα χρήματα για κάτι που θα θελήσουν αργότερα.
Αυτή η εμπειρία, όσο μικρή κι αν φαίνεται, αποτελεί ένα πρώτο μάθημα προγραμματισμού και λήψης αποφάσεων.
Σε ποια ηλικία μπορεί να ξεκινήσει;
Δεν υπάρχει μια συγκεκριμένη ηλικία που να ταιριάζει σε όλα τα παιδιά. Συνήθως, από τη στιγμή που ένα παιδί μπορεί να κατανοήσει βασικές έννοιες όπως η αγορά, η αποταμίευση και η επιλογή, μπορεί να αρχίσει σταδιακά να διαχειρίζεται μικρά χρηματικά ποσά με την επίβλεψη των γονιών του.
Το ζητούμενο δεν είναι το ύψος του ποσού αλλά η εμπειρία της διαχείρισης.
Ένα παιδί δημοτικού δεν χρειάζεται να διαχειρίζεται μεγάλα ποσά για να μάθει πολύτιμα μαθήματα γύρω από τα χρήματα.
Πρέπει οι γονείς να παρεμβαίνουν στις επιλογές του;
Αυτό είναι ίσως το πιο δύσκολο σημείο.
Αν το παιδί ξοδέψει όλο το χαρτζιλίκι του σε κάτι που ο γονιός θεωρεί ασήμαντο, ο πειρασμός να παρέμβει είναι μεγάλος.
Όμως ένα από τα σημαντικότερα οφέλη του χαρτζιλικιού είναι ακριβώς ότι επιτρέπει στα παιδιά να κάνουν μικρά λάθη σε ένα ασφαλές περιβάλλον.
Το παιδί που ξόδεψε όλα τα χρήματά του την πρώτη ημέρα και στη συνέχεια δεν είχε χρήματα για κάτι που ήθελε περισσότερο, απέκτησε μια εμπειρία που δύσκολα διδάσκεται μόνο με λόγια.
Χαρτζιλίκι δεν σημαίνει απεριόριστες αγορές
Το καλοκαίρι συχνά συνοδεύεται από πειρασμούς. Περίπτερα, παιχνίδια, αναμνηστικά, γλυκά και δεκάδες μικρές αγορές που φαίνονται ελκυστικές στα παιδιά.
Το χαρτζιλίκι δεν έχει στόχο να ικανοποιεί κάθε επιθυμία. Αντίθετα, βοηθά το παιδί να καταλάβει ότι χρειάζεται να επιλέξει.
Η ικανότητα να ξεχωρίζουμε τι θέλουμε πραγματικά από αυτό που απλώς μας τραβά προσωρινά την προσοχή αποτελεί μια δεξιότητα που θα συνοδεύει τα παιδιά και στην ενήλικη ζωή τους.
Μια ευκαιρία για οικονομική διαπαιδαγώγηση
Συχνά μιλάμε στα παιδιά για την αξία της ευγένειας, της υπευθυνότητας ή της συνεργασίας. Πολύ λιγότερο συχνά μιλάμε για τη διαχείριση των χρημάτων, παρόλο που αποτελεί μια δεξιότητα που θα χρειάζονται σε όλη τους τη ζωή.
Οι καλοκαιρινές διακοπές προσφέρουν μια ιδανική ευκαιρία για να ξεκινήσει αυτή η συζήτηση με τρόπο απλό και βιωματικό.
Δεν έχει τόση σημασία αν το παιδί θα αγοράσει τελικά το παγωτό ή το αναμνηστικό. Αυτό που έχει μεγαλύτερη αξία είναι να αρχίσει να κατανοεί ότι οι αποφάσεις έχουν κόστος, ότι οι ανάγκες και οι επιθυμίες δεν είναι πάντα το ίδιο πράγμα και ότι η σωστή διαχείριση απαιτεί σκέψη και προγραμματισμό.
Και ίσως αυτό να είναι ένα από τα πιο χρήσιμα μαθήματα που μπορεί να πάρει μαζί του από τις καλοκαιρινές του διακοπές.
