Οι προηγούμενες γενιές παιδιών μεγάλωσαν πολύ διαφορετικά από τα παιδιά σήμερα. Έπαιζαν μόνα τους στις γειτονιές, γύριζαν σπίτι όταν νύχτωνε, έλυναν τις συγκρούσεις τους χωρίς συνεχή παρέμβαση ενηλίκων και μάθαιναν από μικρή ηλικία να διαχειρίζονται απογοητεύσεις, βαρεμάρα και μικρές δυσκολίες της καθημερινότητας.
Σήμερα, πολλοί γονείς προσπαθούν — από αγάπη και αγωνία — να προστατεύσουν τα παιδιά από κάθε δυσάρεστο συναίσθημα. Παρεμβαίνουν σε κάθε σύγκρουση, λύνουν κάθε πρόβλημα πριν καν εμφανιστεί και παρακολουθούν διαρκώς κάθε κίνηση του παιδιού τους.
Όμως όλο και περισσότερες ψυχολογικές έρευνες δείχνουν ότι η υπερβολική προστασία μπορεί να έχει το αντίθετο αποτέλεσμα από αυτό που επιθυμούμε. (Dnews)
Η λεγόμενη «υπερ-γονεϊκότητα» ή helicopter parenting συνδέεται με αυξημένο άγχος, δυσκολία αυτορρύθμισης και μειωμένη ανθεκτικότητα στα παιδιά και στους νεαρούς ενήλικες. (Dnews)
Αυτό δεν σημαίνει ότι οι παλιότερες γενιές μεγάλωσαν ιδανικά ή ότι η παραμέληση κάνει τα παιδιά πιο δυνατά. Η συναισθηματική αδιαφορία αφήνει βαθιά τραύματα και δεν πρέπει να ρομαντικοποιείται.
Υπάρχει όμως μια σημαντική διαφορά ανάμεσα στην παραμέληση και στην ελευθερία.
Ένα παιδί χρειάζεται ασφάλεια και συναισθηματική παρουσία. Χρειάζεται όμως επίσης χώρο να δοκιμαστεί, να απογοητευτεί, να βαρεθεί, να διαφωνήσει, να λύσει μικρά προβλήματα μόνο του και να ανακαλύψει ότι μπορεί να αντέξει τη δυσφορία χωρίς κάποιος να το “σώσει” αμέσως.
Γιατί έτσι χτίζεται η αυτορρύθμιση.
Η αυτορρύθμιση είναι η ικανότητα ενός ανθρώπου να διαχειρίζεται τα συναισθήματα, το άγχος, τον θυμό ή την απογοήτευσή του χωρίς να καταρρέει ή να χρειάζεται συνεχώς εξωτερική παρέμβαση. Και αυτή η δεξιότητα δεν μαθαίνεται θεωρητικά. Χτίζεται μέσα από εμπειρίες. (Dnews)
Όταν ένα παιδί δεν αφήνεται ποτέ:
- να λύσει μόνο του μια διαφωνία,
- να νιώσει ματαίωση,
- να πάρει μικρές αποφάσεις,
- να κάνει λάθη,
- ή να αντιμετωπίσει μια δυσκολία χωρίς άμεση “διάσωση”,
τότε δυσκολεύεται αργότερα να πιστέψει στις δικές του δυνατότητες.
Η συνεχής επιτήρηση μπορεί άθελά της να περνά το μήνυμα:
«Ο κόσμος είναι επικίνδυνος και εσύ δεν μπορείς να τα καταφέρεις χωρίς εμένα.»
Και κάπου εκεί αρχίζει να χάνεται η εμπιστοσύνη του παιδιού στον εαυτό του.
Παράλληλα, οι ειδικοί τονίζουν και τη σημασία του μη δομημένου παιχνιδιού. Τα παιδιά χρειάζονται χρόνο χωρίς συνεχές πρόγραμμα, χωρίς διαρκή καθοδήγηση και χωρίς οθόνες. Μέσα από το ελεύθερο παιχνίδι μαθαίνουν να συνεργάζονται, να διαχειρίζονται συγκρούσεις, να ρυθμίζουν τα συναισθήματά τους και να αναπτύσσουν ανεξαρτησία. (Dnews)
Η σύγχρονη γονεϊκότητα είναι δύσκολη. Οι φόβοι είναι περισσότεροι, η κοινωνία πιο αγχωμένη και οι γονείς συχνά αισθάνονται ότι πρέπει να ελέγχουν τα πάντα για να είναι “καλοί” γονείς.
Ίσως όμως τα παιδιά να μην χρειάζονται γονείς που θα απομακρύνουν κάθε δυσκολία από τον δρόμο τους.
Ίσως χρειάζονται γονείς που θα είναι δίπλα τους όσο μαθαίνουν να περπατούν μέσα στις δυσκολίες μόνοι τους.
Γιατί η ανθεκτικότητα δεν χτίζεται όταν η ζωή είναι πάντα εύκολη.
Χτίζεται όταν ένα παιδί ανακαλύπτει, σιγά σιγά, ότι μπορεί να τα καταφέρει.
