Η συναισθηματική νοημοσύνη δεν είναι κάτι αφηρημένο. Είναι η ικανότητα ενός παιδιού να αναγνωρίζει τι νιώθει, να κατανοεί τα συναισθήματα των άλλων και να διαχειρίζεται τις αντιδράσεις του χωρίς να κατακλύζεται.
Δεν μαθαίνεται μέσα από διαλέξεις. Καλλιεργείται καθημερινά, μέσα στη σχέση.
Ξεκινά από την αναγνώριση
Ένα παιδί που κλαίει επειδή «χάλασε το παιχνίδι» δεν είναι υπερβολικό. Είναι παιδί που βιώνει απώλεια. Όταν του λέμε «δεν είναι τίποτα», στην ουσία ακυρώνουμε την εμπειρία του. Όταν του λέμε «βλέπω ότι στεναχωρήθηκες», του δίνουμε γλώσσα για να κατανοήσει αυτό που νιώθει.
Η ονομασία των συναισθημάτων είναι το πρώτο βήμα για τη ρύθμισή τους.
Η ηρεμία διδάσκεται με παράδειγμα
Τα παιδιά δεν μαθαίνουν πώς να ηρεμούν επειδή τους το λέμε. Μαθαίνουν επειδή μας βλέπουν. Αν φωνάζουμε όταν θυμώνουμε, θα φωνάξουν. Αν πάρουμε ανάσα και μιλήσουμε σταθερά, θα αντιγράψουν τη ρύθμιση.
Η συναισθηματική εκπαίδευση είναι μίμηση.
Η ενσυναίσθηση καλλιεργείται στη συζήτηση
Όταν ρωτάμε «πώς νομίζεις ότι ένιωσε ο φίλος σου;», βοηθάμε το παιδί να μετακινηθεί από το εγώ στο εμείς. Δεν χρειάζονται μεγάλες ηθικές αναλύσεις. Χρειάζονται μικρές, καθημερινές ερωτήσεις που ανοίγουν οπτική.
Χώρος για όλα τα συναισθήματα
Η χαρά είναι εύκολη. Ο θυμός, η ζήλια και η απογοήτευση είναι πιο δύσκολα. Όμως όλα τα συναισθήματα είναι επιτρεπτά. Αυτό που ρυθμίζεται είναι η συμπεριφορά, όχι το συναίσθημα.
Ένα παιδί που νιώθει ότι δεν κρίνεται για το τι αισθάνεται, μαθαίνει να το εκφράζει με υγιή τρόπο.
Μικρές καθημερινές πρακτικές
Δεν χρειάζονται ειδικά προγράμματα. Χρειάζονται στιγμές:
-
ένα βραδινό «πώς ήταν η μέρα σου;»
-
μια συζήτηση μετά από σύγκρουση
-
μια αγκαλιά όταν τα λόγια δεν φτάνουν
Η συναισθηματική νοημοσύνη χτίζεται στα μικρά.
Ένα συναισθηματικά έξυπνο παιδί δεν είναι παιδί που δεν θυμώνει. Είναι παιδί που μπορεί να καταλάβει τι του συμβαίνει και να το διαχειριστεί.
Και αυτό ξεκινά από έναν γονιό που δεν φοβάται τα συναισθήματα — ούτε τα δικά του, ούτε του παιδιού.
