Η συμπερίληψη δεν είναι έννοια που αφορά μόνο το σχολείο ή την κοινωνία· ξεκινά από το σπίτι και τις πρώτες εμπειρίες του παιδιού. Από πολύ μικρή ηλικία, τα παιδιά παρατηρούν διαφορές: στο σώμα, στη συμπεριφορά, στη γλώσσα, στην εμφάνιση. Ο τρόπος που οι γονείς απαντούν σε αυτές τις παρατηρήσεις διαμορφώνει τη στάση τους απέναντι στη διαφορετικότητα.
Το πρώτο βήμα είναι η φυσική και ανοιχτή συζήτηση. Όταν το παιδί ρωτά γιατί κάποιος είναι «διαφορετικός», απαντήστε με απλά λόγια και χωρίς φόβο. Η αποφυγή ή η αμηχανία μπορεί άθελά μας να μεταδώσει ότι η διαφορετικότητα είναι κάτι αρνητικό. Αντίθετα, η ειλικρίνεια βοηθά το παιδί να κατανοήσει ότι όλοι οι άνθρωποι αξίζουν σεβασμό.
Εξίσου σημαντικό είναι το παράδειγμα. Τα παιδιά μαθαίνουν μέσα από τη στάση των γονιών τους. Όταν βλέπουν σεβασμό, ενσυναίσθηση και αποδοχή στην καθημερινότητα, τα υιοθετούν ως φυσικές αξίες. Μικρές πράξεις — όπως το πώς μιλάμε για τους άλλους ή πώς αντιδρούμε σε καταστάσεις αδικίας — έχουν μεγάλη δύναμη.
Τα βιβλία, τα παιχνίδια και οι ιστορίες είναι επίσης πολύτιμα εργαλεία. Μέσα από ήρωες με διαφορετικές εμπειρίες, τα παιδιά μαθαίνουν να μπαίνουν στη θέση του άλλου και να αναγνωρίζουν ότι η διαφορετικότητα είναι κομμάτι της ζωής.
Η συμπερίληψη δεν διδάσκεται με κανόνες, αλλά με καθημερινή στάση. Ένα παιδί που μεγαλώνει με αποδοχή, γίνεται ένας ενήλικας που σέβεται, στηρίζει και συνυπάρχει.
