Αν έχεις βρεθεί να κάθεσαι ακίνητη στον καναπέ, με ένα μωρό να κοιμάται πάνω σου και να σκέφτεσαι «αν το αφήσω θα ξυπνήσει», δεν είσαι μόνη. Και αν μαζί με αυτό σκέφτεσαι «μήπως το κακομαθαίνω;», τότε είσαι απλώς ένας νέος γονιός που προσπαθεί να κάνει το σωστό.
Πολλοί γονείς ανησυχούν ότι η αγκαλιά δημιουργεί εξάρτηση. Ότι το μωρό θα συνηθίσει και δεν θα μάθει ποτέ να κοιμάται μόνο του. Η αλήθεια όμως είναι πιο απλή και πιο καθησυχαστική.
Τα βρέφη δεν έχουν ακόμη ανεπτυγμένο μηχανισμό αυτορρύθμισης. Το νευρικό τους σύστημα είναι ανώριμο και χρειάζεται εξωτερική βοήθεια για να ηρεμήσει. Η αγκαλιά δεν είναι πολυτέλεια. Είναι ρύθμιση. Ο καρδιακός ρυθμός του γονιού, η ζεστασιά του σώματος, η μυρωδιά και ο ρυθμός της αναπνοής λειτουργούν σαν «ασφαλές περιβάλλον» για τον εγκέφαλο του μωρού.
Ένα μωρό που κοιμάται στην αγκαλιά δεν μαθαίνει εξάρτηση. Μαθαίνει ασφάλεια. Και η ασφάλεια είναι η βάση για την αυτονομία αργότερα. Όσο πιο σταθερή είναι η αίσθηση ότι «όταν σε χρειάζομαι, είσαι εδώ», τόσο πιο εύκολα το παιδί θα μπορέσει να απομακρυνθεί όταν είναι έτοιμο.
Στον πρώτο χρόνο ζωής, η έννοια του «κακομαθαίνω» δεν έχει αναπτυξιακή βάση. Τα βρέφη δεν χειραγωγούν. Δεν σχεδιάζουν συμπεριφορές. Αν κλαίνε ή ζητούν αγκαλιά, το κάνουν γιατί αυτή είναι η γλώσσα της ανάγκης τους.
Αυτό δεν σημαίνει ότι οι γονείς δεν κουράζονται. Η συνεχής ανάγκη για επαφή μπορεί να είναι εξαντλητική. Και εδώ βρίσκεται η πραγματική ισορροπία. Όχι ανάμεσα στην αγκαλιά και την «αυστηρότητα», αλλά ανάμεσα στις ανάγκες του μωρού και στις αντοχές του γονιού. Μπορείς να βοηθήσεις σταδιακά το μωρό να αποκτήσει περισσότερη ανεξαρτησία, αλλά χωρίς ενοχή για την επαφή που ήδη προσφέρεις.
Μεγαλώνοντας, το παιδί θα αποκτήσει σταδιακά την ικανότητα να ηρεμεί μόνο του. Η αυτονομία έρχεται ως αποτέλεσμα ωρίμανσης, όχι ως αποτέλεσμα απομάκρυνσης.
Και ίσως κάποια στιγμή, πολύ πιο σύντομα απ’ όσο φαντάζεσαι, θα κοιτάξεις πίσω και θα σου λείψουν εκείνα τα μεσημέρια που δεν μπορούσες να κουνηθείς γιατί κάποιος μικρός άνθρωπος είχε αποκοιμηθεί πάνω σου.
Η αγκαλιά δεν κακομαθαίνει. Χτίζει δεσμό. Και ο δεσμός είναι το πιο σταθερό θεμέλιο που μπορείς να προσφέρεις.
