Τα τελευταία χρόνια, όλο και περισσότερα σχολεία, φροντιστήρια ξένων γλωσσών, παιδικοί σταθμοί και δημιουργικοί χώροι οργανώνουν Halloween events στα τέλη Οκτωβρίου. Για τα παιδιά, αυτό μπορεί να σημαίνει στολές, face painting, spooky παιχνίδια, κεράσματα, φωτογραφίες, κατασκευές και μια ημέρα που ξεφεύγει λίγο από τη συνηθισμένη ρουτίνα.
Για πολλούς γονείς, όμως, μαζί με τη χαρά έρχεται και μια μικρή λίστα από ερωτήματα. Τι στολή να πάρουμε; Πρέπει να είναι κάτι εντυπωσιακό; Τι γίνεται αν το παιδί φοβάται; Αν δεν θέλει να ντυθεί; Αν έχει αλλεργία; Αν στο event τραβήξουν φωτογραφίες; Αν όλα αυτά γίνουν άλλη μία αφορμή για έξοδα, πίεση ή σύγκριση;
Το Halloween στο σχολείο μπορεί να είναι μια όμορφη εμπειρία, αρκεί να μείνει απλό, ασφαλές και παιδικό. Δεν χρειάζεται να γίνει διαγωνισμός στολής, ούτε υποχρεωτική συμμετοχή, ούτε αφορμή για να νιώσει κάποιο παιδί ότι μένει απέξω. Στην καλύτερη εκδοχή του, είναι παιχνίδι, φαντασία και λίγη ασφαλής «τρομάρα».
Δεν χρειάζεται τέλεια στολή
Το πρώτο άγχος των γονιών είναι συχνά η στολή. Τα παιδιά μπορεί να ζητούν κάτι συγκεκριμένο, οι γονείς να βλέπουν ακριβές επιλογές, τα social media να γεμίζουν με εντυπωσιακές ιδέες και ξαφνικά ένα σχολικό event γίνεται μικρό project.
Όμως το παιδί δεν χρειάζεται την πιο ακριβή ή την πιο εντυπωσιακή στολή για να περάσει καλά. Μερικές φορές, μια μαύρη μπλούζα, ένα καπέλο, μια κάπα, λίγη φαντασία και ένα αξεσουάρ αρκούν. Το Halloween δεν χρειάζεται να γίνει οικονομική πίεση για την οικογένεια.
Ειδικά σε σχολικό περιβάλλον, η στολή πρέπει πρώτα να είναι άνετη και ασφαλής. Να μπορεί το παιδί να κινηθεί, να παίξει, να καθίσει, να πάει τουαλέτα, να μη σκοντάφτει και να μη ζεσταίνεται υπερβολικά. Η American Academy of Pediatrics προτείνει τα κοστούμια να είναι αρκετά κοντά ώστε να μην προκαλούν πτώσεις και να μην πιάνονται σε αντικείμενα.
Καλό είναι επίσης να αποφεύγονται πολύ μυτερές μάσκες, βαριά αξεσουάρ ή αντικείμενα που δυσκολεύουν την όραση και την κίνηση. Αν το παιδί φοράει μάσκα, χρειάζεται να βλέπει καθαρά. Αν γίνει face painting, καλό είναι να χρησιμοποιούνται προϊόντα κατάλληλα για παιδιά και, ιδανικά, να έχει δοκιμαστεί πρώτα μια μικρή ποσότητα στο δέρμα, ειδικά αν το παιδί έχει ευαισθησίες.
Αν το παιδί φοβάται
Δεν αγαπούν όλα τα παιδιά το spooky στοιχείο. Κάποια ενθουσιάζονται με φαντάσματα, κολοκύθες και μάγισσες. Άλλα όμως φοβούνται. Μπορεί να μην αντέχουν τις μάσκες, τους δυνατούς ήχους, τα σκοτεινά δωμάτια, τις τρομακτικές ιστορίες ή τα παιδιά που πετάγονται ξαφνικά μπροστά τους.
Αυτό δεν σημαίνει ότι είναι «φοβιτσιάρικα» ή ότι πρέπει να πιεστούν για να συνηθίσουν. Για ένα μικρό παιδί, η φαντασία και η πραγματικότητα δεν ξεχωρίζουν πάντα τόσο εύκολα όσο για έναν ενήλικα. Ένα παιδί μπορεί να ξέρει θεωρητικά ότι η μάσκα δεν είναι αληθινή και παρ’ όλα αυτά να τρομάξει.
Οι γονείς μπορούν να βοηθήσουν προετοιμάζοντας το παιδί. Να του πουν τι περίπου θα γίνει, αν θα υπάρχουν στολές, αν θα παίξουν παιχνίδια, αν θα υπάρχει μουσική ή φωτογραφίες. Αν το παιδί φοβάται, βοηθά να έχει επιλογές: να μη φορέσει τρομακτική στολή, να διαλέξει κάτι πιο ήπιο, να καθίσει λίγο στην άκρη, να συμμετάσχει μόνο σε όσα θέλει.
Το ζητούμενο δεν είναι να το «σκληρύνουμε». Είναι να νιώσει ότι μπορεί να χαρεί τη γιορτή με τρόπο που του ταιριάζει.
Αν δεν θέλει να ντυθεί
Υπάρχουν παιδιά που δεν θέλουν στολή. Δεν τους αρέσει να τραβούν προσοχή, δεν νιώθουν άνετα με μεταμφιέσεις, ενοχλούνται από υφάσματα, μάσκες ή βαφές, ή απλώς δεν θέλουν να συμμετάσχουν έτσι. Αυτό δεν χρειάζεται να γίνει μάχη.
Μπορούμε να του προτείνουμε μια πιο απλή λύση: ένα μπλουζάκι με θέμα Halloween, ένα μικρό αξεσουάρ, ένα καπέλο, μια κορδέλα, κάτι που μπορεί να βάλει και να βγάλει εύκολα. Αν ούτε αυτό θέλει, ας πάει χωρίς στολή.
Ένα σχολικό event πρέπει να χωρά και τα παιδιά που θέλουν να συμμετέχουν πιο διακριτικά. Το παιδί δεν χρειάζεται να γίνει «θέαμα» για να ανήκει στην ομάδα. Μπορεί να χαρεί τη δραστηριότητα, τα παιχνίδια ή τις κατασκευές χωρίς να μεταμφιεστεί.
Κεράσματα και αλλεργίες
Τα Halloween events συχνά έχουν κεράσματα. Καραμέλες, σοκολάτες, cupcakes, μπισκότα, ποπ κορν ή μικρά δωράκια. Εδώ χρειάζεται προσοχή, γιατί τα τρόφιμα στο σχολικό περιβάλλον δεν είναι απλή υπόθεση για όλα τα παιδιά.
Το CDC αναφέρει ότι περίπου 1 στα 13 παιδιά, δηλαδή περίπου δύο μαθητές ανά τάξη, επηρεάζονται από τροφικές αλλεργίες, και τονίζει ότι τα σχολεία και οι χώροι φροντίδας παιδιών χρειάζονται σχέδια πρόληψης και διαχείρισης αλλεργικών αντιδράσεων.
Αυτό σημαίνει ότι οι γονείς καλό είναι να ρωτούν το σχολείο τι επιτρέπεται να φέρουν. Δεν στέλνουμε αυθαίρετα γλυκά με ξηρούς καρπούς, άγνωστα συστατικά ή σπιτικά κεράσματα χωρίς προηγούμενη συνεννόηση. Αν το παιδί έχει αλλεργία, ο γονιός ενημερώνει εγκαίρως το σχολείο και ρωτά τι θα δοθεί στα παιδιά.
Η American Academy of Pediatrics σημειώνει ότι το Halloween μπορεί να είναι ιδιαίτερα δύσκολο για παιδιά με τροφικές αλλεργίες και προτείνει, μεταξύ άλλων, εναλλακτικές επιλογές όπως μικρά παιχνίδια, αυτοκόλλητα ή άλλα μη φαγώσιμα κεράσματα.
Αυτή είναι μια πολύ καλή ιδέα και για τα σχολικά events. Δεν χρειάζεται όλα να περιστρέφονται γύρω από το γλυκό. Μπορούν να υπάρχουν stickers, μολύβια, μικρές σβήστρες, σελιδοδείκτες, spooky κατασκευές ή παιχνίδια. Έτσι συμμετέχουν πιο εύκολα όλα τα παιδιά, ακόμη κι εκείνα που έχουν αλλεργίες ή διατροφικούς περιορισμούς.
Φωτογραφίες και προσωπικά δεδομένα
Τα Halloween events είναι πολύ φωτογενή. Παιδιά με στολές, κολοκύθες, κατασκευές, χρώματα, ομαδικές φωτογραφίες. Όμως οι φωτογραφίες παιδιών χρειάζονται προσοχή, ειδικά όταν πρόκειται να σταλούν σε ομάδες γονέων ή να ανέβουν στα social media.
Η Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα αναφέρει ότι η επεξεργασία προσωπικών δεδομένων παιδιών πρέπει να βασίζεται σε νόμιμη βάση του ΓΚΠΔ, ενώ για παιδιά κάτω των 16 ετών ο υπεύθυνος επεξεργασίας οφείλει να καταβάλλει εύλογη προσπάθεια για την επαλήθευση της ταυτότητας εκείνου που δίνει τη συγκατάθεση. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Προστασίας Δεδομένων τονίζει επίσης ότι τα παιδιά απολαμβάνουν ειδική προστασία στο πλαίσιο του GDPR, καθώς είναι από τα πιο ευάλωτα άτομα ως προς την προστασία των προσωπικών τους δεδομένων.
Με απλά λόγια: δεν ανεβάζουμε φωτογραφίες άλλων παιδιών επειδή «είναι χαριτωμένες». Αν φαίνονται πρόσωπα, χρειάζεται συναίνεση και σεβασμός στους κανόνες του σχολείου. Αν ένας γονιός δεν θέλει να φωτογραφίζεται το παιδί του ή να κοινοποιείται η εικόνα του, αυτό πρέπει να γίνεται σεβαστό.
Για τους γονείς, ένας πρακτικός κανόνας είναι απλός: ανεβάζουμε μόνο το δικό μας παιδί, χωρίς να φαίνονται καθαρά άλλα παιδιά, και αποφεύγουμε στοιχεία όπως όνομα σχολείου, τάξη, πρόγραμμα ή τοποθεσία.
Παιδιά που μένουν απέξω
Ένα σχολικό Halloween event μπορεί άθελά του να δημιουργήσει αποκλεισμούς. Ένα παιδί μπορεί να μην έχει στολή επειδή η οικογένεια δεν μπορεί ή δεν θέλει να ξοδέψει χρήματα. Άλλο μπορεί να ντρέπεται. Άλλο μπορεί να προέρχεται από οικογένεια που δεν γιορτάζει το Halloween. Άλλο μπορεί να έχει ευαισθησίες σε θόρυβο, υφές ή πολυκοσμία.
Γι’ αυτό είναι καλό τα σχολικά events να είναι όσο γίνεται πιο ανοιχτά και ευέλικτα. Να μη βασίζονται μόνο στη στολή. Να υπάρχουν παιχνίδια, ιστορίες, κατασκευές, μουσική ή δραστηριότητες όπου μπορεί να συμμετέχει κάθε παιδί. Να μη νιώσει κανείς ότι «δεν ανήκει» επειδή δεν έχει το σωστό outfit.
Οι γονείς μπορούν επίσης να βοηθήσουν με τον τρόπο που μιλούν στο παιδί. Δεν χρειάζεται να λέμε «θα έχεις την καλύτερη στολή». Καλύτερα: «θα περάσεις όμορφα», «διάλεξε κάτι που σε βολεύει», «δεν χρειάζεται να είναι τέλειο».
Πώς μιλάμε για το τρομακτικό
Το Halloween παίζει με το τρομακτικό, αλλά το κάνει μέσα από φαντασία. Για τα παιδιά, αυτό μπορεί να είναι διασκεδαστικό, αρκεί να μένει σε ασφαλές επίπεδο. Δεν χρειάζονται πολύ σκληρές εικόνες, ιστορίες τρόμου ή σκηνές που ξεπερνούν την ηλικία τους.
Οι γονείς μπορούν να εξηγήσουν ότι οι στολές, οι μάσκες και τα spooky παιχνίδια είναι μέρος του παιχνιδιού. «Είναι φανταστικό, δεν είναι αληθινό». «Κάποια παιδιά ντύνονται έτσι για πλάκα». «Αν κάτι σε φοβίσει, μπορείς να έρθεις να μου το πεις ή να το πεις στη δασκάλα».
Καλό είναι επίσης να προσέχουμε τις εικόνες που βλέπει το παιδί πριν από το event. Άλλο ένα παιδικό Halloween cartoon και άλλο βίντεο τρόμου στο YouTube ή στα social media. Το παιδί μπορεί να πάει στο σχολικό event ήδη αγχωμένο, αν έχει δει κάτι που δεν μπορεί να επεξεργαστεί.
Η γιορτή να μείνει απλή
Τα σχολικά Halloween events δεν χρειάζεται να γίνουν υπερπαραγωγή. Μερικές φορές, όσο πιο απλά είναι, τόσο καλύτερα λειτουργούν για τα παιδιά. Μια μικρή κατασκευή, μια ιστορία, ένα παιχνίδι θησαυρού, λίγη μουσική, μια φωτογραφική γωνιά με κανόνες, ένα ασφαλές κέρασμα ή ένα μικρό δωράκι αρκούν.
Η American Academy of Pediatrics προτείνει για Halloween parties δραστηριότητες όπως costume parades, pumpkin decorating, Halloween games, crafts, photo booths και scavenger hunts, δηλαδή ιδέες που δεν βασίζονται αποκλειστικά στο φαγητό ή στα γλυκά.
Αυτό είναι χρήσιμο και για τα σχολεία. Όσο περισσότερο το event στηρίζεται στο παιχνίδι και τη δημιουργικότητα, τόσο λιγότερο αγχώνει γονείς και παιδιά.
Τι μπορούν να κάνουν οι γονείς
Πριν από το event, οι γονείς μπορούν να ρωτήσουν το σχολείο τι ακριβώς θα γίνει. Αν χρειάζεται στολή, αν επιτρέπονται κεράσματα, αν θα υπάρχουν φωτογραφίες, αν υπάρχουν κανόνες για αλλεργίες, αν τα παιδιά θα κάνουν συγκεκριμένες δραστηριότητες.
Μπορούν επίσης να προετοιμάσουν το παιδί χωρίς υπερβολές. Να του πουν τι να περιμένει, να το αφήσουν να συμμετέχει στην επιλογή της στολής, να του εξηγήσουν ότι δεν χρειάζεται να κάνει κάτι που το φοβίζει και να του θυμίσουν ότι μπορεί να ζητήσει βοήθεια αν νιώσει άβολα.
Αν το παιδί έχει αλλεργία, ευαισθησία, άγχος ή δεν θέλει να ντυθεί, καλό είναι να ενημερωθεί το σχολείο από πριν. Όχι τελευταία στιγμή. Έτσι μειώνονται οι παρεξηγήσεις και το παιδί νιώθει πιο ασφαλές.
Το νόημα για τα παιδιά
Για τα παιδιά, το Halloween στο σχολείο δεν είναι πολιτισμική ανάλυση ούτε διαγωνισμός αισθητικής. Είναι μια ημέρα διαφορετική. Μια αφορμή να παίξουν, να φανταστούν, να γελάσουν, να δοκιμάσουν έναν ρόλο, να κάνουν κάτι έξω από το καθημερινό πρόγραμμα.
Αν το κρατήσουμε σε αυτό το επίπεδο, μπορεί να γίνει μια ωραία εμπειρία. Αν το φορτώσουμε με άγχος, κόστος, σύγκριση, φόβο ή υπερβολή, χάνει τη χαρά του.
Το Halloween στο σχολείο δεν χρειάζεται να είναι τέλειο. Χρειάζεται να είναι ασφαλές, απλό και φιλικό για όλα τα παιδιά. Με στολή ή χωρίς. Με κέρασμα ή χωρίς. Με φωτογραφία ή χωρίς. Με πολλή συμμετοχή ή πιο διακριτική παρουσία.
Γιατί στο τέλος, αυτό που θα θυμάται το παιδί δεν είναι αν η στολή του ήταν η πιο εντυπωσιακή. Είναι αν ένιωσε άνετα, αν γέλασε, αν έπαιξε και αν η γιορτή τού άφησε μια όμορφη αίσθηση. Και αυτό δεν χρειάζεται υπερβολές. Χρειάζεται μόνο λίγη φαντασία, λίγη προετοιμασία και πολλή ψυχραιμία.
