Σε μια κοινωνία που συχνά επιβραβεύει την εξωστρέφεια, πολλά ήσυχα παιδιά καταλήγουν να παρεξηγούνται.
Το παιδί που δεν μιλά εύκολα σε αγνώστους, που δεν σηκώνει πρώτο το χέρι στην τάξη, που προτιμά να παρατηρεί πριν συμμετάσχει ή που έχει λίγους αλλά στενούς φίλους, συχνά γίνεται αντικείμενο ανησυχίας.
«Γιατί δεν μιλάει;»
«Γιατί δεν πάει να παίξει με τα άλλα παιδιά;»
«Μήπως είναι πολύ κλειστό;»
«Μήπως πρέπει να κοινωνικοποιηθεί περισσότερο;»
Πίσω από αυτές τις ερωτήσεις κρύβεται μια βαθύτερη πεποίθηση: ότι η εξωστρέφεια είναι η “σωστή” μορφή κοινωνικότητας.
Όμως η πραγματικότητα είναι πολύ πιο σύνθετη.
Δεν έχουν όλα τα παιδιά τον ίδιο χαρακτήρα, τον ίδιο τρόπο σύνδεσης ή τις ίδιες κοινωνικές ανάγκες.
Κάποια παιδιά αντλούν ενέργεια από τις μεγάλες παρέες, τις νέες γνωριμίες και τη συνεχή αλληλεπίδραση. Άλλα χρειάζονται περισσότερο χρόνο για να νιώσουν άνετα, προτιμούν τις βαθύτερες σχέσεις και κουράζονται ευκολότερα από την υπερβολική κοινωνική διέγερση.
Και οι δύο τρόποι είναι φυσιολογικοί.
Ένα συχνό λάθος είναι να συγχέουμε την εσωστρέφεια με τη ντροπαλότητα ή το κοινωνικό άγχος.
Η εσωστρέφεια είναι χαρακτηριστικό προσωπικότητας. Δεν είναι πρόβλημα που χρειάζεται διόρθωση.
Η ντροπαλότητα σχετίζεται περισσότερο με τον φόβο της αξιολόγησης από τους άλλους.
Το κοινωνικό άγχος, από την άλλη, μπορεί να προκαλεί έντονη δυσφορία και να επηρεάζει σημαντικά την καθημερινότητα ενός παιδιού.
Δεν είναι λοιπόν κάθε ήσυχο παιδί δυστυχισμένο, ανασφαλές ή κοινωνικά απομονωμένο.
Πολλά ήσυχα παιδιά είναι απολύτως ευτυχισμένα με τον τρόπο που σχετίζονται με τον κόσμο.
Το πρόβλημα συχνά δημιουργείται όταν οι ενήλικες προσπαθούν διαρκώς να τα αλλάξουν.
Όταν πιέζονται συνεχώς να μιλήσουν περισσότερο, να συμμετέχουν περισσότερο ή να γίνουν πιο εξωστρεφή, μπορεί να αρχίσουν να πιστεύουν ότι κάτι δεν πάει καλά με αυτά.
Ότι ο φυσικός τους τρόπος ύπαρξης δεν είναι αρκετός.
Αυτό που χρειάζονται συνήθως αυτά τα παιδιά δεν είναι πίεση.
Χρειάζονται κατανόηση.
Χρειάζονται γονείς και εκπαιδευτικούς που θα σεβαστούν τον ρυθμό τους, θα τα βοηθήσουν να αναπτύξουν κοινωνικές δεξιότητες χωρίς να προσπαθούν να αλλάξουν τον χαρακτήρα τους και θα αναγνωρίσουν τα δυνατά τους σημεία.
Γιατί τα ήσυχα παιδιά συχνά διαθέτουν σημαντικά χαρίσματα:
- παρατηρητικότητα,
- ενσυναίσθηση,
- βαθιά συγκέντρωση,
- δημιουργικότητα,
- ικανότητα να αναπτύσσουν ουσιαστικές σχέσεις.
Ο στόχος δεν είναι να μετατρέψουμε κάθε παιδί σε εξωστρεφή ενήλικα.
Ο στόχος είναι να βοηθήσουμε κάθε παιδί να αισθανθεί άνετα με αυτό που είναι.
Γιατί η αυτοπεποίθηση δεν γεννιέται όταν γινόμαστε ίδιοι με τους άλλους.
Γεννιέται όταν νιώθουμε ότι μπορούμε να είμαστε ο εαυτός μας χωρίς να χρειάζεται να απολογούμαστε γι’ αυτό.
